NGUYỄN HẢI NAM – SOÁI CA HÀN QUỐC HAY GIÁO SƯ – TIẾN SĨ NGÀNH DƯỢC

5
52

Nguyễn Hải Nam – Soái ca Hàn Quốc hay Giáo sư – Tiến sĩ ngành dược?

Hôm trước chúng tôi có cơ hội được phỏng vấn Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Hải Nam về một số vấn đề liên quan đến sinh viên dược. Ấn tượng đầu tiên của chúng tôi với thầy là bộ tóc hai mái bồng bềnh chẳng khác nào soái ca Hàn Quốc!!! Thế nhưng, sau khi nói chuyện với thầy thì chúng tôi mới phát hiện ra, đâu chỉ phong lưu mà kiến thức uyên thâm của thầy chắc chắn là hơn đứt các soái ca nhiều! Trong buổi nói chuyện, thầy đã chia sẻ rất nhiều điều bổ ích, đặc biệt là dành cho sinh viên!!!

Dạ chào thầy, rất cảm ơn thầy đã tham gia buổi trò chuyện ngày hôm nay! Thầy có thể kể 1 vài thành tích ngoài thành tích học tập khi còn là sinh viên không ạ?

Ba năm đầu tôi là lớp trưởng, đến năm 3 thì tôi được bầu làm Chủ tịch Hội sinh viên, rồi có tham gia làm Ủy viên Ban chấp hành Hội sinh viên Thành phố. Vì làm Chủ tịch Hội sinh viên nên tôi có cơ hội được ra bên ngoài giao lưu khá nhiều, ví dụ giao lưu với Hội Sinh viên các trường bạn, tham gia các đoàn đi chúc tết bộ đội biên giới. Qua các hoạt động của Hội tôi cũng học được nhiều về cách thức tổ chức các hoạt động xã hội. Cũng vì thế mà tôi tích lũy được khá nhiều kinh nghiệm về tổ chức, từ đó áp dụng sang các lĩnh vực khác, trong đó có cả học tập và nghiên cứu khoa học. Tôi cũng bắt đầu tham gia nghiên cứu khoa học từ năm 3. Tôi còn nhớ khi đó có tham gia nhóm nghiên cứu tinh dầu của thầy Phạm Văn Khiển, trong đó có tham gia trồng cây Long Não tại Đại Lải, tham gia chiết tách và nghiên cứu thành phần tinh dầu cây Long Não. Tôi cũng có tham gia báo cáo tại hội nghị nghiên cứu khoa học của Trường.

Vì làm Chủ tịch Hội sinh viên nên tôi có cơ hội được ra bên ngoài giao lưu khá nhiều

Vậy những kĩ năng thầy có được có phải là do được đào tạo qua trường lớp nào hay không ạ?

Tôi không có cơ hội tham gia lớp kĩ năng nào cả. Hồi đó thì sinh viên còn nhiều thiệt thòi, không có những lớp kĩ năng mềm hay nhiều trung tâm tiếng Anh như bây giờ. Tôi chủ yếu học kĩ năng tổ chức trực tiếp thông qua việc tổ chức các hoạt động phong trào của hội sinh viên. Tôi cũng chủ trì Câu lạc bộ Nghiên cứu khoa học và tham gia tổ chức các câu lạc bộ Thơ, câu lạc bộ Cờ vua của Hội sinh viên Trường. Các câu lạc bộ sinh hoạt khá hiệu quả và có tổ chức nhiều buổi giao lưu trò chuyện với các giáo sư đầu ngành, với các nhà thơ và cả nhạc sĩ Văn Cao.

Việc tham gia các hoạt động Đoàn – Hội và các hoạt động xã hội giúp ích rất nhiều trong phát triển các kỹ năng mềm và phương pháp làm việc, đặc biệt khi mình là người chủ trì các hoạt động vì khi đó mình là người chịu trách nhiệm chính.

Những thành tích của thầy thật đáng nể! Vậy có phải những thành tích đó là tiền đề để thầy có cơ hội được đi du học Hàn hay không ạ?

Những thành tích đó thực sự không phải là tiền đề để giúp tôi đi du học, mà là tiền đề để tôi có được một công việc ở Công ty P&G (Procter and Gamble) (1 công ty của Mỹ, thuộc top 500, hiện nay thiên về mảng tiêu dùng nhiều hơn nhưng vẫn có mảng dược). Tôi còn nhớ hồi đó là tháng 6, mới tốt nghiệp xong còn chưa nhận bằng. Tôi được thầy hướng dẫn khóa luận tốt nghiệp giới thiệu sang một Viện nghiên cứu (xin được không nói tên). Tuy nhiên Viện chỉ hướng dẫn để lại hồ sơ rồi sẽ xem xét!!! Đợi mãi vẫn không thấy có hồi âm. Thời đó rất nhiều công ty dược nước ngoài cũng tuyển dụng nhưng hầu hết yêu cầu có xe máy và hộ khẩu, trong khi tôi không có cả hai. Tình cờ đọc được thông tin tuyển dụng Giám đốc Hà Nội (section manager) của công ty P&G trong đó hoàn toàn không yêu cầu xe máy hay hộ khẩu mà chỉ cần tốt nghiệp đại học (bất kỳ) nên tôi đã nộp hồ sơ ứng tuyển. Sau 3 vòng phỏng vấn tôi may mắn là ứng viên duy nhất trúng tuyển. Lúc đầu tôi cũng không hiểu vì sao mình trúng tuyển vì cùng dự tuyển có rất nhiều người giỏi, trong đó còn có cả 1 ứng viên tốt nghiệp đúng chuyên ngành quản trị kinh doanh của ĐH Kinh tế quốc dân và bạn này nói tiếng Anh như gió. Còn tôi thì chẳng biết gì về kinh doanh, tiếng Anh giao tiếp cũng chưa tốt. Sau này tìm hiểu tôi mới biết là do trong CV của tôi có ghi tôi là Chủ tịch Hội sinh viên, mà nước ngoài thì chú trọng Leadership lắm (kĩ năng lãnh đạo và quản lí), vì vậy mà công ty đã lựa chọn tôi vào vị trí trên với mức lương 4,6 tr (1 chỉ vàng thời đó là 450k), cao hơn nhiều lương của các công ty dược lúc bấy giờ.

Sau này tìm hiểu tôi mới biết là do trong CV của tôi có ghi tôi là Chủ tịch Hội sinh viên

Woa, đó quả là 1 con số đáng nể!!!

Thế nên bây giờ tôi hay khuyến khích sinh viên tích cực tham gia vào các hoạt động Đoàn, Hội sinh viên và các hoạt động xã hội chứ đừng chỉ chăm chăm đi học rồi đọc sách. Vì khi tham gia vào các hoạt động ngoại khóa chúng ta rèn luyện được rất nhiều kỹ năng tổ chức và phương pháp làm việc, đó cũng là những yếu tố quan trọng không kém kiến thức chuyên môn. Tuy nhiên, nếu có thể, hãy đứng ra chủ trì một hoạt động nào đó thay vì chỉ tham gia mang tính chất phong trào và nên nhớ khi làm gì hay cố gắng làm tốt nhất có thể.

Làm giám đốc P&G rồi, vậy thì cơ duyên nào khiến thầy đi du học Hàn Quốc ạ?

Làm giám đốc Hà Nội (section manager) cho công ty P&G là một công việc tốt, mức lương khá cao lúc đó, đặc biệt công ty P&G rất chú trọng yếu tố con người.  Nhưng trong tôi vẫn có một suy nghĩ là mình học dược ra mà cuối cùng lại làm công việc không liên quan gì đến dược. Rồi cơ duyên đến với tôi khi GS. Nguyễn Xuân Dũng, là giáo sư đồng hướng dẫn khóa luận tốt nghiệp cho tôi, quen một Giáo sư Hàn Quốc. GS này đang muốn tuyển sinh viên sang học thạc sỹ bên đó. GS. Dũng có giới thiệu tôi với một bạn nữa bên trường Đại học Khoa học tự nhiên, và may mắn là GS. Hàn Quốc đã lựa chọn tôi.

Lúc đầu vị Giám đốc kinh doanh của công ty P&G cũng cố gắng thuyết phục tôi ở lại với công ty nên tôi cũng phân vân. Tuy nhiên sau đó tôi đã quyết định đi du học vào năm 1997 và đó có lẽ là bước ngoặt quyết định dẫn đến công việc nghiên cứu, giảng dạy của tôi bây giờ.

Nghe nói môi trường bên Hàn rất khắc nghiệt! Vậy khi sang đó thầy có gặp khó khăn gì không ạ?

Lúc đầu sang bên đó thì tôi cũng khá bỡ ngỡ. Vì tiếng Anh của mình không giỏi, mà sinh viên Hàn được đào tạo rất bài bản. Tuy nhiên sau đó tôi đã quyết tâm tự học thêm tiếng Anh, đặc biệt tiếng Anh chuyên ngành và tự tìm tòi nghiên cứu. Cùng với sự giúp đỡ tận tình của giáo sư Hàn Quốc và các bạn bè tại Hàn Quốc tôi đã hòa nhập tốt. Tôi cũng rất may mắn gặp được người thầy là giáo sư rất tốt bụng và giỏi. GS hướng dẫn của tôi không tạo áp lực mà ngược lại luôn khích lệ và tạo mọi điều kiện để sinh viên được tự phát huy sáng. Thời gian đó tôi và các sinh viên Hàn Quốc thường làm việc ở phòng thí nghiệm từ 8 giờ sáng đến 10, thậm chí 11 giờ đêm. Tuy nhiên do đam mê nghiên cứu nên hầu như không cảm thấy có áp lực hay căng thẳng. Với sự quyết tâm nỗ lực và sự giúp đỡ của GS cùng các bạn đồng nghiệp, sau khi kết thúc khóa học tiến sĩ ở Hàn Quốc tôi đã có gần 20 công bố quốc tế và xin được suất học bổng nghiên cứu sau tiến sĩ tại Mỹ.

Tôi đã quyết tâm tự học thêm tiếng Anh, đặc biệt tiếng Anh chuyên ngành và tự tìm tòi nghiên cứu

Nếu so với sinh viên Hàn thi sinh viên Việt yếu những gì ạ?

Sinh viên Việt Nam sang Hàn Quốc học tập nhìn chung rất thông minh. Xét về trình độ tiếng Anh cũng không thua kém sinh viên Hàn. Nhưng có một điều phải thừa nhận là sinh viên Việt Nam dường như còn thiếu tự tin hơn sinh viên Hàn rất nhiều. Sinh viên Hàn trong giao tiếp hay báo cáo khoa học rất tự tin, có thể là do được tham gia các hoạt động xã hội từ nhỏ, hoặc cũng có thể là do cách đào tạo bên đó luôn hướng tới rèn cho học sinh, sinh viên tính chủ động thay vì tiếp thu kiến thức một cách thụ động. Nói vậy nhưng khoảng cách cũng không quá lớn, nếu quen rồi thì sinh viên Việt hoàn toàn có thể bằng hoặc thậm chí xuất sắc hơn cả nhiều sinh viên Hàn!

Liệu có phải đó là do đem sinh viên giỏi nhất của mình so với sinh viên bình thường bên Hàn không ạ?

(Cười) Cũng có thể là như thế. Tôi đã có một số sinh viên cũ xuất sắc như Lê Hoàng (K59) hay Trương Thanh Tùng (k62). Anh Lê Hoàng đã tốt nghiệp tiến sĩ tại ĐH Seoul, Hàn Quốc và hiện đang làm sau tiến sĩ ở Harvard còn Anh Tùng hiện đang làm tiến sĩ ở một đại học tại Phần Lan. Một sinh viên cũ khác là Bạch Đức Hiệp cũng vừa nhận bằng tiến sĩ tại ĐH Seoul và đang làm sau tiến sĩ tại Baylor College of Medicine, Mỹ.  Có thể nói là Anh/Chị trên cũng ngang ngửa với những bạn giỏi bên Hàn. Tuy nhiên, có một hai trường hợp đi du học song có lẽ không thực sự xuất phát từ đam mê nên cũng chưa thực sự thành công. Đây cũng là một điều đáng tiếc.

Vậy theo thầy thì thách thức lớn nhất cho sinh viên dược trong bối cảnh hiện nay là gì ạ?

Theo tôi thì thách thức lớn nhất vẫn là khả năng hội nhập quốc tế. Sinh viên Việt Nam nhìn chung khả năng ngoại ngữ còn chưa phải là thế mạnh. Như vậy thì sẽ rất khó làm việc trong bối cảnh hiện nay, đi chậm 1 bước thì cơ hội sẽ không còn nữa!

Thứ hai là thiếu kĩ năng mềm, kĩ năng tổ chức và quản lí, lại thiếu tự tin nữa. So sánh ngay trong nước thôi, sinh viên Trường ĐH Kinh tế hay ĐH Ngoại thương  năng động hơn sinh viên dược rất nhiều, mặc dù điểm đầu vào của họ thấp hơn!

Hiệp định EVFTA sẽ kí trong năm nay, các nước Châu Âu sẽ tràn vào Việt Nam, vậy thầy có lời khuyên gì cho sinh viên Dược đang còn ngồi trên ghế nhà trường có thể nhanh chóng đáp ứng được yêu cầu của công việc sau khi tốt nghiệp không ạ?

Muốn được như vậy thì ngay trong quá trình học, sinh viên đừng nên quá chú ý vào chi tiết mà phải có cái nhìn bao quát, có suy nghĩ đến những cái lớn hơn. Đầu tư vào phát triển tư duy, phương pháp cũng như kĩ năng làm việc.

Sinh viên đừng nên quá chú ý vào chi tiết mà phải có cái nhìn bao quát, có suy nghĩ đến những cái lớn hơn

Song song đó là phải dành thời gian để ý, tìm hiểu nhiều hơn, cập nhật những gì đang diễn biến trong nước cũng như trên thế giới, đặc biệt những vấn đề liên quan đến ngành dược. Tình trạng chung hiện nay là sinh viên dược đa số chỉ biết mỗi học và trong khuôn khổ trường học, thậm chí những gì đang diễn ra ngay trong ngành dược trong nước cũng rất ít để ý tìm hiểu, chưa nói đến những vấn đề của ngành dược thế giới.

Trong khi đó, tất cả mọi thứ đang diễn biến và thay đổi rất nhanh. Lấy ví dụ như một dây chuyền sản xuất thuốc hiện nay thực tế có khi đã khác xa những cái đang được học. Qua chia sẻ, nhiều sinh viên sau khi ra trường đã vấp phải rất nhiều bỡ ngờ do thực tế khác quá xa so với những gì đã biết, đã được học trước đây! Nhưng tôi cho rằng nếu chủ động tìm hiểu trong quá trình học, và điều quan trọng là phải nâng cao tư duy, rèn luyện phương pháp, tích cực, chủ động tham gia các hoạt động ngoại khóa, va chạm nhiều với thựcc tế thì kĩ năng cũng như tư duy của các bạn sẽ được cải thiện nhiều, ra trường sẽ có thể nhanh chóng hòa nhập với các môi trường làm việc khác nhau.

Thêm nữa là khi mới ra trường thì đừng quá chú trọng vào mức lương là bao nhiêu. Mức lương cao cũng quan trọng song không hẳn là điều quan trọng nhất. Nhiều sinh viên bây giờ chọn việc vì lương cao nhưng thực tế lại không thích hoặc không phù hợp với công việc đó dẫn đến chán nản song lại không muốn từ bỏ công việc đó chỉ vì vấn đề thu nhập. Quan trọng là phải xác định công việc đó có phải đam mê của mình hay không, mình có phù hợp với nó hay không, và môi trường làm việc có cho mình cơ hội phát triển hay không. Đừng quá quan tâm cái trước mắt mà bỏ qua cơ hội phát triển lâu dài về sau.

Như vậy, với sinh viên, trong quá trình học tập cần chú ý không chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn mà còn cần chú ý phát triển tư duy, phương pháp và các kỹ năng cần thiết cho công việc sau này. Song song, cần xác định xem mình thích cái gì, mình đam mê cái gì, trên cơ sở đó lựa chọn định hướng nghề nghiệp cho phù hợp. Khi đã lựa chọn, dù công việc gì, cũng phải quyết tâm làm tốt nhất. Hãy coi mỗi công việc là một trải nghiệm giúp mình tích lũy thêm kinh nghiệm để tiến thêm những bước cao hơn trong sự nghiệp.

Cảm ơn thầy vì những lời chia sẻ chân thành và lời khuyên bổ ích cho sinh viên. Chúc thầy mạnh khỏe và ngày càng có nhiều đóng góp hơn cho ngành dược nói riêng và đất nước nói chung!!!

Với những bạn có mong muốn có thể đạt được những điều mà PGS Ơn và GS Nam đã làm được, các bạn có thể đăng ký tham dự buổi học “Tầm nhìn Dược Sỹ Thành Đạt, thử thách cho người muốn thành đạt” vào 8h sáng CN ngày 19.8. Hẹn gặp bạn trên con đường thành công.

Người phỏng vấn và biên tập: Mai Xuân Bách

Người viết: Phan Thị Huyền Trang