LÀM THẾ NÀO ĐỂ TÌM ĐƯỢC VIỆC LÀM CÓ MỨC THU NHẬP TỪ 15 – 30 TRIỆU – PHẦN 6 – XÂY DỰNG QUAN HỆ NGHỀ NGHIỆP

2
10

Trong bài viết hôm nay tôi sẽ giới thiệu ngắn về kỹ năng xây dựng quan hệ, đây có thể nói là kỹ năng yếu nhất của rất nhiều sinh viên Dược. Nhiều bạn cho rằng, nếu mình học giỏi, thì mọi người sẽ tự tìm đến mình chứ mình không cần phải chủ động xây dựng quan hệ làm gì. Các bạn đang tưởng tượng hình ảnh Lưu Bị ba lần đến lều tranh tìm Khổng Minh Gia Cát Lượng ngày xưa. Đây là một quan điểm sai lầm rất tai hại, vì:

1. Bạn có thể khẳng định mình tài giỏi như Không Minh không?

2. Ngày nay, thành công đến nhiều từ những mối quan hệ, kể cả khi bạn làm trong các doanh nghiệp tư nhân. Mà để có mối quan hệ tốt, bạn phải chủ động xây dựng chứ không thể ngồi chờ mọi người đến “cầu hiền” được. Ngay cả chuyện nhỏ như lúc nộp hồ sơ ứng tuyển tại một doanh nghiệp, việc hồ sơ bạn được người trong công ty đem nộp và bạn tự nộp là có sự phân biệt rất lớn rồi.

Trước hết cần hiểu rõ thế nào là một mối quan hệ nghề nghiệp tốt. Theo tôi đó là một mối quan hệ cùng thắng lợi, quyền lợi của hai bên được hài hòa, cân bằng theo góc nhìn mỗi bên. Bạn bán sản phẩm tốt cho nhà thuốc, nhà thuốc bán sản phẩm đến người tiêu dùng và có lãi. Bạn giúp đỡ đồng nghiệp trong những việc họ kém để họ có thể giúp bạn khi bạn gặp hoạn nạn… Đó là mối quan hệ win-win. Không ai lợi dụng không ai cả và chỉ có như vậy thì mối quan hệ đó mới bền vững.

Quan hệ nghề nghiệp tốt là mối quan hệ cùng thắng lợi.

Hãy thử tưởng tượng bạn là một nhân viên làm việc cho một doanh nghiệp, bạn sẽ phải xây dựng quan hệ tốt với sếp trực tiếp, đồng nghiệp trong cùng phòng ban, đồng nghiệp trong công ty, khách hàng bên ngoài, đơn vị quản lý nhà nước… Rõ ràng, chỉ cần một mối quan hệ không tốt với một ai đó trong công việc của bạn, đều có ảnh hưởng xấu để chất lượng cuộc sống và năng suất lao động của bạn. Do đó đây là một kỹ năng mà bạn rất cần chú trọng học tập và xây dựng. Một ví dụ cụ thể là: trong tháng đầu tiên của nghề TDV, công việc chính là đi xây dựng mối quan hệ với bác sỹ/nhà thuốc, sau khi quen thân rồi thì bạn mới có thể bán sản phẩm của mình.

Thế nhưng nhiều bạn do không hiểu rõ về việc xây dựng quan hệ nghề nghiệp nên mắc rất nhiều sai lầm. Sau đây tôi sẽ nêu một số sai lầm tiêu biểu như sau:

  1. Không có mục tiêu rõ ràng khi xây dựng quan hệ: với bất cứ một mối quan hệ nghề nghiệp nào, bạn cần hiểu rõ là không chỉ có bạn mà đối tác của bạn cũng phải nhìn thấy lợi ích lâu dài của mối quan hệ đó. Nhiều bạn không xác định được lợi ích căn bản của mối quan hệ đó, nên bạn thường có xu hướng biến đối tác thành những người nói chuyện phiếm, vô bổ, dẫn đến họ cảm thấy quá mất thì giờ vô ích cho bạn.

    Không có mục tiêu rõ ràng khi xây dựng quan hệ dẫn đến họ cảm thấy quá mất thì giờ vô ích cho bạn.
  2. Không xây dựng quan hệ lâu dài, chỉ có quan hệ ngắn hạn vì cảm thấy không có ích gì cho công việc: Nhiều bạn không xác định được lợi ích lâu dài của mối quan hệ, chỉ nghĩ đến những lợi ích ngắn hạn. Mới quen biết là vồn vập nhờ vả luôn, điều đó sẽ khiến cho đối tác sợ và tránh xa bạn. Nên nhớ trước khi bạn muốn nhờ ai điều gì, bạn phải khiến cho họ biết về bạn và tin tưởng bạn. Điều đó cần có thời gian tìm hiểu, không thể là chuyện một vài hôm được. Ngoài ra với cách nhìn thiển cận này, bạn sẽ không thể xây dựng được mối quan hệ lâu dài với một đối tác bất kỳ, cứ mỗi lần có sự cố là phải tìm người khác để giúp mình.
  3. Tự cho mình cao hơn hẳn đồng nghiệp: Rất nhiều bạn học Dược tự cho rằng mình giỏi hơn thiên hạ. Đúng là bạn vào trong trường với điểm số rất cao, đúng là ngành Dược phải học ngày 2 buổi nhiều hơn các ngành khác, nhưng “học nhiều, học giỏi” không có nghĩa là “giỏi”. Nhiều bạn chỉ học giỏi lý thuyết, còn khi thể áp dụng lý thuyết vào công việc thì rất dở, kém xa những bạn học ít, học kém. Để trở thành người “giỏi” đòi hỏi một sự trải nghiệm trong công việc, chứ không phải chỉ học là được.
  4. Không xây dựng quan hệ vì thấy phải làm những điều mà mình không hẳn là thích: Các mối quan hệ cần phải được xây dựng dựa trên một số nét tương đồng chung giữa hai người. Ví dụ người ta thích đọc sách, để làm quen làm thân, bạn cũng cần phải tìm hiểu thêm sách họ hay đọc là sách gì để rồi mình cũng đọc cùng. Có nhiều bạn TDV cũng phải tập hát Karaoke để có thể xây dựng quan hệ thân thiết(ngoài công việc) với khách hàng tốt hơn. Nếu bạn không chịu hiểu cho đối tác trước, thì rất khó mà xây dựng được quan hệ.

    Sai lầm khi không xây dựng quan hệ vì thấy phải làm những điều mà mình không hẳn là thích.
  5. Hay hỏi han người ta quá nhiều vào thời điểm không phù hợp, hoặc nội dung hỏi không phù hợp, hoặc chỉ muốn học hỏi mà không có sự đền đáp phù hợp: Rất nhiều bạn trẻ muốn làm quen với người đi trước có kinh nghiệm để học hỏi thêm. Thế nhưng thay vì hỏi những câu hỏi khôn ngoan, các bạn trẻ thường dội bom những câu hỏi rất hiển nhiên, dễ tìm thấy trên mạng. Điều đó rất khiến mọi người bực mình vì mất thời gian vào những câu hỏi trẻ con và cảm thấy bạn không coi trọng thời gian của họ. Do đó trước khi hỏi người khác điều gì, hãy tìm hiểu trên mạng kỹ lưỡng và chỉ hỏi người ta những điều mà bạn cảm thấy không thể tìm ra câu trả lời thỏa đáng sau khi đã tìm hiểu kỹ. Ngoài ra, sai lầm khác cũng hay gặp là hỏi vào những thời điểm không phù hợp như quá muộn(sau 9h tối), quá sớm (trước 8h), lúc nghỉ trưa của người khác(12h-14h), với cách làm này, rõ ràng bạn sẽ khiến người ta cảm thấy bực mình và không muốn trả lời câu hỏi của bạn. Tệ hơn nữa, nhiều bạn sau một thời gian dài, học hỏi rất nhiều từ người đi trước, lúc được việc, chỉ cảm ơn một câu xuông, không có ý định gì là cám ơn người ta nghiêm túc bằng vật chất hoặc tinh thần. Điều này khiến cho người hướng dẫn bạn có cảm giác như mình bị lợi dụng và sau đó họ sẽ không giúp bạn nữa.
  6. Không giữ lời hứa, lời hẹn: Người ta nói “lời nói gió bay” và cũng nói “quân tử nhất ngôn”. Người trẻ Việt Nam đa phần có thói quen “hứa thật nhiều, thất hứa cũng thật nhiều.” Chính cách làm việc kiểu này, sẽ không xây dựng được niềm tin với người khác, mà đã không tin tưởng thì rất khó kết bạn lâu dài. Tương tự cũng vậy, “hẹn nhau đây mà sao không thấy em”, thời gian của nhiều người VN trẻ có tính cao su, luôn luôn đến muộn và bao biện lý do đến muộn. Nên nhớ chỉ cần bạn đi muộn một vài lần, những người quanh bạn cũng sẽ cảm thấy mình bị xúc phạm và mất niềm tin vào bạn. Mối quan hệ của bạn sẽ tự động bị đổ gẫy.

    Không giữ lời hứa sẽ khiến mối quan hệ của bạn sẽ tự động bị đổ gẫy.
  7. Xây dựng quan hệ – công việc qua lời nói, không dựa trên hành động: Rất nhiều bạn trẻ khi nói thì rất hay, nhưng đến khi làm thì không ra hồn, hoặc không chịu làm những điều mình nói. Anh Sản PTGD Nam Dược có kể cho tôi rằng, khi tuyển dụng nhân sự học Dược tại một trường ở khu vực Hà Nội. Lúc phỏng vấn các bạn hứa hẹn sẽ làm việc nghiêm túc, chăm chỉ vượt qua khó khăn dù địa bàn xa…, nhưng được hai đến ba hôm là các bạn bỏ việc vì không chịu đựng nổi. Do đó công ty giờ đây không tuyển nhân sự TDV tại trường này nữa, mà chỉ tuyển ở trường khác, rất nhiều công ty Dược khác giờ đây cũng có chung nhận định giống anh Sản.

Vậy đâu là cách nhìn nhận đúng về việc xây dựng quan hệ công việc tốt? Sau đây là những nguyên tắc cơ bản quan trọng:

  1. Cùng thắng lợi lâu dài, không hướng tới lợi ích ngắn hạn.
  2. Chân thành và tích cực, giúp đỡ lẫn nhau.
  3. Đem lại giá trị cho họ trước, đòi hỏi lợi ích sau(Cho trước, nhận sau): Không ai quan tâm đến bạn cho đến khi bạn thể hiện rằng bạn đem lại lợi ích cho họ.

Khi tôi mới gặp những Giám Đốc những doanh nghiệp Dược Việt Nam, tôi mới bước vào con đường đào tạo. Kinh nghiệm, kiến thức, kỹ năng đều kém xa những giám đốc này. Nhưng khi gặp họ, tôi đã luôn học hỏi chân thành nhất từ họ. Tôi hỏi họ những lời khuyên về nghề nghiệp và cố gắng áp dụng những lời khuyên này một cách tích cực nhất vào trong công việc. Tôi quan tâm chân thành họ, bất cứ khi nào họ cần giúp đỡ tìm hiểu trong lĩnh vực của tôi, tôi sẵn sàng tìm mọi cách để giải đáp cho họ những vấn đề vướng mắc. Đồng thời tôi luôn quan tâm đến những nhu cầu của họ trong tuyển dụng nhân sự ngành Dược. Chính vì vậy, chúng tôi luôn có được những mối quan hệ bền vững lâu dài, khi mà chúng tôi có thể chắc chắn khẳng định có được sự hỗ trợ của đối tác mỗi khi chúng tôi gặp khó khăn.

Về phương pháp xây dựng quan hệ, bạn cần đọc một số sách trong lĩnh vực xây dựng quan hệ như: Đừng đi ăn một mình và Ai che lưng cho bạn của Keith Ferrazi cũng như bộ hai quyển The fine art of small talk and the fine art of big talk của tác giả Debra fine.

Đừng đi ăn một mình và Ai che lưng cho bạn của Keith Ferrazi.
The fine art of small talk and the fine art of big talk của tác giả Debra fine.

Còn cách làm của tôi, các bạn có thể tham khảo như sau:

  1. Chọn lựa những ai mà bạn muốn xây dựng quan hệ lâu dài: Họ phải là những người có kiến thức, có kinh nghiệm sống, và bạn có sự kính trọng dành cho họ. Hãy kết bạn với người giỏi, những người sẽ giúp bạn nâng cao bản thân và thành công hơn. Đừng kết bạn với những người có thể khiến bạn vui lòng, nhưng bản chất thì không có gì.
  2. Để kết bạn với những người trên, bạn cần tìm hiểu về ho thông qua facebook cá nhân hoặc các trang thông tin liên quan đến họ. Những điều bạn cần biết là tính cách, thông tin cá nhân, những công việc họ đã làm, những quan điểm họ về cuộc sống công việc. Chỉ khi mình có những thông tin này, thì việc làm quen sẽ trở nên dễ dàng hơn. Sẽ tốt hơn nữa nếu sau khi tìm hiểu thông tin trên mạng, bạn có thể tìm hiểu về họ thông qua bạn bè của bạn.
  3. Lựa chọn kênh liên lạc phù hợp để tiếp xúc với họ: Có thể là thông qua điện thoại, tin nhắn facebook, zalo… Miễn là chú ý việc liên lạc phải thuận tiện cho cả hai và bạn không quấy rầy họ vào những khung giờ nhạy cảm lúc quá muộn, quá sớm hoặc lúc nghỉ trưa… Xin ý kiến của họ về vấn đề mình đang gặp. Hãy cố gắng áp dụng và phản ánh thường xuyên với họ về việc bạn thực hiện lời khuyên của họ thế nào. Quan trọng họ cần phải thấy bạn là người nghiêm túc học hỏi họ chứ không phải chỉ hỏi để cho nó có. Đồng thời luôn lắng nghe những khó khăn khi họ có và tìm cách giúp đỡ họ khi có thể.

    Lựa chọn kênh liên lạc phù hợp để tiếp xúc với họ.
  4. Một mối quan hệ không được chăm sóc thường xuyên sẽ sớm bị hỏng, do đó bạn cần giữ gìn mối quan hệ đó qua các kênh liên lạc cần thiết. Thỉnh thoảng hỏi thăm, thỉnh thoảng qua thăm trực tiếp, comment trên facebook của nhau… Việc bỏ qua quá lâu sẽ dẫn đến những hậu quả không mong muốn sau này.
  5. Mở rộng các mối quan hệ khi có cơ hội, tích cực tham gia vào các câu lạc bộ, hội nhóm, diễn đàn mà các bạn thấy thích thú. Khi tham gia vào các nhóm trên, rất có thể bạn sẽ mở rộng được nhiều mối quan hệ hơn, học hỏi được nhiều hơn từ những người giỏi. Qua đó sẽ phát triển bản thân tốt hơn.
  6. Đối với những người hướng nội không quá sôi nổi trong giao tiếp và làm quen với người lạ. Các bạn không cần tự ti về điều này, và cũng không phải ép mình giống người hướng ngoại. Hãy luôn cố gắng cởi mở với người khác và làm quen với những người mà bạn muốn kết bạn và học hỏi. Các bạn không cần nhiều mối quan hệ, mà hãy làm sâu sắc hơn những mối quan hệ mà bạn mong muốn xây dựng. Đây cũng là một cách làm tốt cho các bạn

Như vậy là tôi đã trình bày rõ ràng cho các bạn về các quan điểm sai lầm về xây dựng các mối quan hệ: như không xác định mục tiêu rõ ràng, không xây dựng quan hệ dựa trên lợi ích lâu dài, tự cao tự đại, không thay đổi bản thân, không biết hỏi đúng việc, đúng lúc, và không giữ lời hứa hẹn. Cách xây dựng quan hệ cần dựa trên 3 nguyên tắc cơ bản: cùng thắng lợi lâu dài, chân thành, tích cực, cho trước, nhận sau. Ngoài việc đọc thêm các sách dạy về cách xây dựng quan hệ, các bạn có thể xây dựng các mối quan hệ tốt thông qua 6 bước sau: Chọn lựa người phù hợp, tìm hiểu họ qua các kênh thông tin, liên lạc với họ qua kênh liên lạc phù hợp, thường xuyên chăm sóc mối quan hệ trong khi vẫn mở rộng ra các mối quan hệ mới, và với những bạn hướng nội thì hãy làm sâu sắc hơn các mối quan hệ thay vì cố gắng mở rộng thật nhiều.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về đề tài này và có mong muốn tìm hiểu kỹ hơn về công việc ngành Dược, hãy đăng ký buổi học thử “Dược sỹ tìm việc có thu nhập 15-30 triệu/tháng” miễn phí 8h sáng ngày 29.7. Hẹn sớm gặp bạn tại sự kiện.